Bachkoralen zijn zeer geschikt om gevoel voor tonale harmonie te ontwikkelen. Koralen zijn relatief kort en ze zijn strofisch, zodat ze per regel kunnen worden aangeboden om systematisch te oefenen met diverse aspecten van harmonie. Je moet ze gewoon "hebben". Ik gebruik de serie van 371. Te vinden op IMSLP: 371 Choräle. Ik gebruik zelf ook de papieren versie van Breitkopf & Härtel Wiesbaden.
Ze kunnen gebruikt worden voor allerlei doeleinden:
- leren luisteren naar buitenstemmen, en deze na te spelen of als tweestemmig dictee te noteren
- leren luisteren naar cadenspatronen omdat elke regel een bepaalde afronding heeft
- benoemen van akkoord-volgordes (trapcijfers, akkoordsymbolen, cadenstypen)
- het herkennen van versierende elementen in harmonie
- het (mee)spelen van buitenstemmen op een klavierinstrument (ook voor niet-klavierspelers goed te doen en je ervaart hoe buitenstemmen zich gedragen en hoe ze de totale zetting bepalen)
- ...
De koralen die ik hier deel komen uit de Mattheus Passion, Johannes Passion en het Weihnachtsoratorium. Je kunt ze per regel afspelen (echte uitvoering) met voor elke regel een audioclip. Stemmen meespelen/-zingen is heel heilzaam, doe dat met een digitale piano die je een halve toon lager zet. Alle audiofragmenten gaan namelijk uit van A = 415Hz.
De door Bach gezette koralen die ons zijn overgeleverd zijn zeer gevarieerd. Ulrich Kaiser (Der Vierstimmige Satz) geeft een bruikbare indeling in 4 typen:
- overwegend homoritmische zetting (1 tegen 1) met minimale achtstenbeweging
- “lopende bas” in achtsten beweging tegen een overwegende kwartenbeweging in de andere stemmen
- over A, T en B verdeelde achtstenbeweging, met spaarzame korte zestiendenbewegingen
- koraal met tussenvoeging van contrapuntische segmenten.
Ik ga de koralen nog van tags voorzien zodat je ze ook op type kunt selecteren.
(Technische info: De koralen werden vanuit de corpus van Music21 geïmporteerd in Finale, met een Finale-script omgezet naar een vierstemmige SATB-zetting op 2 balken, de opmaak werd aangepast zodat van elke regel een bruikbare afbeelding gemaakt kon worden. Audio werd opgenomen met Audacity vanuit Spotify, in Audacity werden markers toegevoegd om audioclips te kunnen genereren en exporteren. En vervolgens werden de benodigde bestanden in webpagina's gezet; 1 koraal per artikel met audioclips als embedded audio.)